አባይ፣ ኢትዮጵያ እና ሳዑዲ አረቢያ

በዘሪሁን አበበ ይግዛው

መግቢያ

ሰሞኑን የአባይ ውሃ ፖለቲካን በተመለከተ እጅግ አነጋጋሪነቱ የቀጠለው በሳዑዲ አረቢያው ምክትል የመከላከያ ሚኒስቴር በካይሮ-ግብጽ የዓረብ ውሃ ስብሰባ ላይ ያደረጉት እጅግ ያልተጠበቀ የተባለለት ንግግር ነው፡፡ ምክትል መከላከያ ሚኒስቲሩ ካሊድ ቢን ሡልጣን ኢትዮጵያ እየገነባችው ያለው የህዳሴ ግድብ ለግብጽ እና ሱዳን አደጋ እንደሆነ አትተዋል፡፡ በዚህ ያላቆሙት የሳዑዲው ልዑል ኢትዮጵያ አረቦችን ለመጉዳት አርፋ የማታውቅ ሀገር እንደሆነች ሁሉ ገልጸዋል፡፡ ብዙዎቹን ያስገረመው ነገር ቢኖር የልዑሉ ይህ ንግግር የራሳቸውን ነው ወይስ የመንግስታቸውን/የሀገራቸውን አቋም የሚገልጸው ተብሎ የተለያዩ አስተያየቶች ተሰጥተዋል፡፡ በኢትዮጵያ መንግስት በኩልም ጉዳዩን በትኩረት እንደያዘው በመግለጽ በኢትዮጵያ የሳዑዲ አረቢያን አምባሳደር በመጥራት መስሪያ ቤታቸው ማብራሪያ እንደጠየቀ፤ አምባሳደሩም ይህ የሳቸውም ሆነ የሀገራቸው አቋም ሊሆን አንደማይችል እንደገለጹ ሰምተናል፡፡ ሆኖም ግን ከሳዑዲ አረቢያ ንጉሳዊ አስተዳደር ይፋዊ የሆነ ማስተባበያ አልተሰጠም፡፡ ካለም አልሰማንም፡፡ ይህም ሰውየው የተናገሩት ነገር ምንድን ነው ብለን ደግመን እንድንጠይቅ ያስገድዳል፡፡ እኔም በዚህ ጽሁፍ ይህ የሰውየው ኢትዮጵያን የተመለከቱበት የተንሸዋረረ መነጽር የታሰበበት እና መልዕክት ያዘለ እንጅ እንዲሁ ያልተነገረ እንደሆነ ስለማምን አስተያየቴን እና ሀተታዮን እንደሚከተለው አሰፍራለሁ፡፡ Renaissance_dam_Sultan Khalid saudi

ሳዑዲ እና አባይ ምን አገናኛቸው?

ሳዑዲ አረቢያን እና አፍሪካን (አባይን) የከፈለውን ቀይ ባህርን ስናስብ እንዴት ሳዑዲ አረቢያ ከአባይ ጋር ልትያያዝ የምትችለው ብለን ላናስብ እንችላለን፡፡ ምንም አይነት መቀራረብም ሆነ ጉርብትና የላቸውም፡፡ የሰውዮውን መልዕክት አዘል ንግግር ስናስብ ደግሞ ሳዑዲ አረቢያ ለግብጽ እና ለሱዳን ጠበቃ ለመቆም የተናገረችው ሊመስለን ይችላል፡፡ ይህንም ከተለያዩ መላምቶች አና ምክንያቶች ብለን ከምናስባቸው ጉዳዮች እየተነሳን ልናትት እንችላለን፡፡ ሆኖም ግን የአባይ ውሃ ፖለቲካን ጠለቅ ብለን ስንመረምር የምናገኘው እውነት ሳዑዲ አረቢያ በአንድም በሌላም መልኩ በአባይ ውሃ ፖለቲካ ውስጥ እጇን ለማስገባት መጣር እንዳለ እንረዳለን፡፡ ይህንም ከኢትዮጵያው ባሮ (ጋምቤላ) በተከዜ-አትባራ (ፖርት ሱዳን) እስከ ቶሽካ ፕሮጀክቶች እንደሚከተለው እንቃኛለን፡፡

ሳዑዲ ስታር፡ የማን እና ለማን ነው?

ከቦሌ ዓለምአቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ጥግ ብቻውን ሀገር ሆኖ የሚታየው ትልቁ የሚልኒዮም አዳራሽ በአንድ ወቅት በውጭ በኩል ባለውን ግድግዳው እጅግ ትልቅ የሆነ ማስታወቂያ ሰቅሎ ነበር፡፡ ስለ Saudi Star Agricultural Development Plc የሚያወራው ያ ማስታወቂያ እጅግ አረንጓዴ የሆነ የሩዝ ማሳ ያሳያል፡፡ ባለቤቱ ትውልደ ኢትዮጵያዊ የሳዑዲው ዜጋ ሼክ መሀመድ አል አሙዲ ናቸው፡፡ በምዕራብ ጋምቤላ ወደ 10000 ሄክታር መሬት እጅግ ርካሽ በሆነ የሊዝ ኪራይ (158 ብር በዓመት ለአንድ ሄክታር) የተረከበው ይህ ድርጅት እስከ 2020 ድረስ ወደ 2.5 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር መዋዕለ ንዋይ እያፈሰሰበት ያለ ይህ ፕሮጀክት ዋና ምርቱ ሩዝ ሲሆን በዋናነትም ለውጭ ገበያ የሚቀረብ እንደሆነ ይገለፃል፡፡ በምግብ ራሷን ያልቻለችው ኢትዮጵያ ለም መሬቶችን ለግዙፍ ካምፓኒዎች እየሰጠች ሲሆን በዋናነትም የውጭ ምንዛሪን ለማግኘት፣ የስራ እድል ለመፍጠር እንዲሁም የቴክኖሎጂ ሽግግርን ለማምጣት እንደሆነ ይታመናል፡፡ ከዚህ አንፃር እሳቤው ባይከፋም ትኩረት የሚያሻው ጉዳይ እንደሆነ ግን ሳንገለጽ አናልፍም፡፡ እንግዲህ ሳኡዲ ስታር የተባለው የሼክ አል አሙዲ ድርጅትም ምርቱን በዋናነት ለሳዑዲ አረቢያ ሊያቀርብ የታሰበ እንደሆነ የታመነ እና የተነገረ ነገር ነው፡፡ ባለሀብቱም ሳዑዲ ንጉሳዊ ቤተሰቦች ጋር ካላቸው መቀራራብ ጋር ተነጋግረው የተጀመረ ግዙፍ ፕሮጀክት እንደሆነ በአንድ ወቅት በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ሲናገሩ መስማቴን አስታውሳለሁ፡፡ ይህ የሚያሳየን ሳኡዲ አረቢያ በአንድም በሌላም መልኩ ኢትዮጵያ ውስጥ ካለው የአባይ ውሃ አጠቃቀም ጋር በተያያዘ የራሷ የሆነ የጥቅም ፍላጎት አላት ማለት ነው፡፡ ጋምቤላ ውስጥ ያሉ ወንዞች የአባይ ገባር መሆናቸውን ልብ ይሏል፡፡

ዋናው ጥያቄ የሚሆነው ይህ ጥቅም እያለ አንዴት የሳዑዲው ምክትል መከላከያ ሚኒስትር በእንደዛ አይነት መልኩ “ኢትዮጵያ የአረቡን ዓላም ለመጉዳት ቦዝና አታውቅም” ሊሉ ቻሉ? ከዚህ ላይ ለሲሰመርበት የሚገባ ጉዳይ ሀገራት የተሻለ ነው የሚሉትን ጥቅማቸውን እንደሚያሳድዱ ግልጽ ሊሆንልን ይገባል፡፡ ይህ ጥቅማቸውም ፖለቲካዊ፣ ማህባራዊ (ባህላዊ፣ሐይማኖታዊ) እንዲሁም ኢኮኖሚያዊ ሊሆን ይችላል፡፡ ከዚህም በመነሳት ሚዛን ወደሚደፋው ጥቅማቸው ያጋድላሉ ማለት ነው፡፡ ሳዑዲ አረቢያም ያን እንዳደረገች የዚህ ጽሁፍ ጸኃፊ ያምናል፡፡ ይህንም ለመረዳት በሳዑዲ አረቢያ እና በታችኞቹ የአባይ ተፋሰስ ሀገራት (ግብጽ እና ሱዳን) መካከል ያለውን ከአባይ ውሃ ጋር የተያያዘ ግንኑነት ማጤን ይገባል፡፡

የግብጹ ቶሽካ ፕሮጀክት እና ሳዑዲ አረቢያ

አሁን በእስር የሚገኙት የቀድሞ የግብጽ መሪ ሆስኒ ሙባረክ በ1997 እኤአ “New Nile Valley Project” “የአዲሱ የናይል ሸለቆ ፕሮጀክት” በሚል ግዙፍ የሆነ የሰሐራ በረሐን የማልማት እቅድ ነድፈው ያም እቅድ ተግባራዊ እየሆነ ይገኛል፡፡ በተያዘለት እቅድ ከተከናወነ ይህ ፕሮጀክት በ2017 እኤአ ሙሉ በሙሉ ይጠናቀቃል ተብሎ የተጠበቀ ቢሆንም በአንድም በሌላ መልኩ የማጠናቀቂያ ጊዜው እስከ 2020 ድረስ መሆኑን በቅርብ ጊዜ ከወደ ግብጽ የወጡ መረጃወች ያሳያሉ፡፡ ይህ ፕሮጀክት በዋናነት ሁለት ምዕራፎች ያሉት ሲሆን አንደኛው በሰሜን ምስራቅ ግብጽ የሚገኘው የአል-ሰላም ቦይ (canal) ፕሮጀክት ሲሆን እሱም ውሃ ከአባይ ግርጌ በመጥለፍ ወደ ሲና በረሐ ማሻገር ነው፡፡ ይህን በማድረግ ብዙ መቶሺ ሄክታር መሬት በማልማት ወደ 750ሺህ ግብፃውያን ለማስፈር ያለመ ነው፡፡ ዋነው እና ትልቁ ፕሮጀክት ግን የቶሽካ ፕሮጀክት ሲሆን ይህም የደቡብ ምዕራብ ግብጽ በረሐን ለማልማት ያቀደ ፕሮጀከት ነው፡፡ ይህ ፕሮጀክት አሁን ባለው ሁኔታ 2020 እኤአ ያልቃል ተብሎ ይታሰባል በግብፃውያኑ ዘንድ፡፡ ፕሮጀክቱ በዋናነት አዲስ ግብጽን በበረሐው ለመፍጠር ያቀደ ሲሆን የተለያዩ ብዙ የውሃ ቦዮችን እና ውሃ መምጠጫ ፖምፓዎችን በመገንባት ላይ የተመሰረት ነው፡፡ ይህን በማደረግ በረሐውን በማልማት ወደ 3ሚሊዮን ግብፃውያንን የማስፈር እቅድ አላቸው፡፡ እንደ ግብፃውያኑ ከሆነ ይህ ፕሮጀክት ውሃውን የሚያገኘው በናይል ላይ ከተሰራው የአሰዋን ግድብ ጀርባ ከሚገኘው የናስራ ሐይቅ ነው፡፡ ግብፃውያኑ ይህን ስራ ማንንም የላይኛውን የተፋሰሱ ሀገራት ሳያናግሩ ሲሰሩት ውሃውን የት እንደሚያመጡት ያሰቡ አልመሰሉም፡፡ እንደነሱ በ1959 እኤአ ከሱዳን ጋር የተፈራረሙት በሌሎቹ ሀገራት ውድቅ የተደረገው “ስምምነት” ለራሳቸው በሰጡት እና በመደቡት 55.5 ቢሊዮን ሜትር ኩብ ራሽን/ኮታ መሰረት “ያላቸውን” ውሃ ለመጠቀም በማሰብ ነው፡፡ ሆኖም ግን ይህ ኮታ በሌሎቹ የላይኛው ተፋሰስ ሀገራት ዘንድ ተቀባይነት ስለሌለው ግብፃውያኑ ውሃውን የት እንደሚያመጡት አሁንም ግልጽ አይደለም፡፡

እንግዲህ የሳዑዲ አረቢያ ሚና በዚህ ፕሮጀክት ላይ ምንድን ነው ስንል ታላቅ ኢንቨስትመንትን እናገኛለን፡፡ የሳዑዲው ልዑል አል ዋሊድ ቢን ጣላል ቢን አብዱላዚዝ አልሳዑድ  (al-Walid bin Talal bin Abdulaziz Alsaud) The Kingdom Agricultural Development Company የተሰኘ ካምፓኒ ባለቤት ሲሆኑ ግብጽ ውስጥ በጥቅሉ ከ2 ቢሊዮን ዶላር ካፒታል በላይ የሚያንቀሳቅሱ ሲሆን በቶሽካ ፕሮጀክት ደግሞ ከ10ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ተረክበው የተለያዩ የግብርና ምርቶችን ለማምረት ከግብጽ የውሃ እና መስኖ ልማት ሚኒስቴር ጋር ተፈራርመዋል፡፡ በየመቱም በሚሊዮኖችን በዚሁ የቶሽካ ፕሮጀክት አካል በሆነው መሬት እንደሚያፈሱ ገልጸዋል፡፡ ስለዚህ እዚህ ላይ ሊሰመርበት የሚገባው ጉዳይ ግብጽ ውስጥ መዋዕለ ንዋያቸውን እያፈሰሱ ያሉት የሳዑድ ቤተሰብ የሆኑት የንጉሱ ዘመድ እና ልዑሉ አንጅ ከኢትዮጵያዊ እናት የተገኙት አል አሙዲ አይደሉም፡፡ ይህም ማለት ለሳዑዲ አረቢያ ቤተ መንግስትም ሆነ ለምክትል መከላከያ ሚኒስትሩ የሚቀርቡት ሼክ አል አሙዲ ሳይሆኑ ልዑል አል ዋሊድ ቢን ጣላል ናቸው፡፡ ስለዚህ የምክትል መከላከያ ሚኒስትሩ ንግግር ከዚህ አንፃርም ሊታይ ይችላል፡፡

ተከዜን ወደ ፖርት ሱዳን-ሪያድ?

ግብፅ እጅግ ውድ የሆነውን ውሃ በበረሐ ሩዝ እና ሸንኮራ አገዳ እያመረተች እንዲሁም ልቅ የሆነ የጎርፍ መስኖ በመጠቀም ውሃን ለትነት እያጋለጠች እንደምታባክን በአደባባይ የሚታይ ድርጊት ነው፡፡ የሆነው ሆኖ የናይልን ወንዝ ከተፈጥሯዊው መጓዣ መንገዱ እያወጡ ወዳሰኛቸው ቦታ መውሰድ ለግብፃውያኑ የተከለከለ አይመስልም፡፡ ሌሎች የላይኛው ተፋሰስ ሀገራት ያን እናድርግ ብለው ቢነሱ የግብፃውያኑ መልስ ምን ሊሆን እንደሚችል መገመት አያዳግትም፡፡ ሆኖም ግን “የአዲሱ ናይል ሸለቆ ፕሮጀክት” ብለው የሚሰሯቸው ስራዎች ቶሽካም ሆነ አል ሰላም ሁሉም ናይልን ከተፈጥሯዊው መፍሰሻው የሚያስወጡ ናቸው፡፡ ለምሳሌ አል ሰላም ቦይ በአንዋር ሳዳት ዘመን ሲወጠን ዋና ዓላማው የናይልን ውሃ ከሲና አሳልፎ ወደ ኔጂብ በረሐ በመውሰድ ለእስራኤል መስጠት ነበር፡፡ ደፋሮቹ ግብፃውያን በ1980ዎቹ መጨረሻ እና በ1990ዎቹ መጀመሪያ ላይ አንዱን የናይል ታላቅ ቅርንጫፍ እና ገባር የተከዜን-አትባራ ወንዝ ጠልፎ ወደ ሪያድ-ሳዑዲ አረቢያ በቀይ ባህር በኩል ለማሻገር እቅድ እንደነበር ዳንኤል ክንዴ የተባሉ ምሁር በ1999 እኤአ ባወጡት መጣጥፍ እንዲህ ገልጸውታል፡፡

በሰዓት 4.5 ሚሊዮን ሊትር የሚሆን ውሃ ከአትባራ (ተከዜ) በመጥለፍ ወደ ቀይ ባህሯ የወደብ ከተማ ፖርት ሱዳን ከዚያም ወደ ሪያድ ሳዑዲ አረቢያ በቀይ ባህር በኩል ለማሻገር በግብጽ ሙሉ ድጋፍ የ2 ቢሊዮን ዶላር ስራ በአርቃቂዎች ተጀምሮ ነበር፡፡ እንደ እቅዱ ከሆነ ሱዳን በሁለት መልኩ የምትጠቀም ሲሆን አንድም ከአትባራ (ተከዜ) በስተምስራቅ የሚገኘውን ጠፍ መሬት ለማልማት የሚያስችላት ሲሆን እንዲሁም በቀይ ባህር ዳርቻ ያሉ ፏፏቴዎችን በመጠቀም በሰዓት ከ7000 ኪሎዋት በላይ ኤሌክትሪክ ለማምረት ያስችላታል፡፡ ሳዑዲዎቹም ግብፅን እና ሱዳንን (በዚህ ፕሮጀክት ምክንያት) ለሚያጡት የመስኖ ውሃ በግብርና ካፒታል ኢንቨስትመንት እና  በኢንዱስትሪ ፕሮጀክቶች ያካክሱታል፡፡

ፕሮጀክቱ ተጠናቆ እና እንደ እቅዱ ሄዶ ቢሆን ኖሮ የሳዑዲ አረቢያዋ ከተማ ሪያድ ለመጠጥ የሚሆናትን ውሃ ከተከዜ አትባራ ልታገኝ ነበር ማለት ነው፡፡ በመካከለኛው ምስራቅ ሀገራት ካለው የውሃ እጥረት እና ድርቀት አንፃር ይህ ፕሮጀክት ለሳዑዲዎች ታላቅ ገነትን የመፍጠር ያክል ነው፡፡ በአሁኑ ሰዓት የዚህ ፕሮጀክት አጠቃላይ ሁኔታ ዝምታ እንጅ ተግባራዊ አልሆነም፡፡ ሆኖም ግን ካለው የሳዑዲዎች የውሃ ፍላጎት አንፃር ጠፍቷል ማለት ይከብዳል፡፡ ሆኖም ይህን ዕቅዳቸውን አዳፍነውት ሊሆን ይችላል፡፡ ምንም ያስቡ ምን ግን የውሃ ፖለቲካ ተንታኙ ወዳጄ አቶ ወንድወሰን ሚቻጎ እንዳሉት ይህ ፕሮጀክት ዕቅድ ይዳፈንም ሸልፍ ላይ ይቀመጥም ሊሳካ አይችልም፡፡ እንደ ዋና ምክንያት የሚያቀርቡትም አንድም ኢትዮጵያ ተከዜ ላይ የገነባችው ግድብ ግብጽ እና ሱዳን ወደ ሪያድ ውሃ እንላክ ቢሉ የትም ሊያመጡ እንደማይችሉ ያስታውሳቸዋል-ኢትዮጵያ ቀዳዳውን ከደፈነችው ደፈነች ነውና፡፡ ሁለትም የላይኛው ተፋሰስ አገራት በአጠቃላይ የናይልን ውሃ ከተፈጥሮ መፍሰሻ መስመሩ ለማስቀየስ የሚደረግን ማናቸውም ድርጊት መቃወማቸው አይቀርም፡፡ በአጠቃላይ ሲታይ ግን የኢትዮጵያ እና የሌሎቹ የላይኛው ተፋሰስ አገራት ከሚገኙበት አንጻራዊ ሰላም አንፃር በአባይ/ናይል ወንዝ ላይ የራሳቸውን ፍላጎቶች ለማሟላት የልማት ስራዎችን መጀመራቸው በታችኞቹ ተፋሰስ አገራትም ሆነ ከሩቁ የናይልን ወንዝ ለመጠጣት ምራቃቸውን ሲውጡ ለነበሩ አገራት (ሳዑዲ አረቢያ) በቀላሉ የሚዋጥ አይሆንም፡፡ ስለዚህም ያገኙትን ማናቸውም አጋጣሚ በመጠቀም የአባይ አውራ እና እናት የሆነቸውን ወደ 86 በመቶ ውሃ የምታበረክተውን ኢትዮጵያን መወረፍ የሚያስገርም አይደለም፡፡ በዓለምአቀፍ ግንኙነት ምንግዜም ቢሆን ቋሚ ጥቅም እንጅ ቋሚ ወዳጅ መፈለግ ሳር ውስጥ መርፌን መፈለግ ያክል ነው፡፡ እንግዲህ እንደ እኔ እይታ የምክትል መከላከያ ሚኒስትሩ ንግግር ብሶት የወለደው ጉርምርምታ ሲሆን መንግስታቸውን አይወክልም ለማለት አያስደፍርም ካላቸው ፍላጎት አንጻር፡፡ ይህም የአረቡን ዓለም ራስን እንደ አንድ የመቁጠር እና ግብጽ ኢትዮጵያን ከሌላው ዓለም ለመነጠል ከምታደርገው ጥረት እንዲሁም ኢትዮጵያ እና ሳዑዲ አረቢያ ካላቸው ጅኦፖለቲካዊ ሽኩቻ እና በምስራቅ አፍሪካ ላይ ካላቸው የጥቅም ግጭት አንጻር የሰውየው ንግግር ተመክሮበት ተዘክሮበት የተወረወረ እንጅ በከንቱ እና በድንገት የተወረወረ ቃል አይደለም፡፡ ከዚህ አንጻር አንዳንድ ነጥቦችን እንደሚከተለው እናያለን፡፡

የግብጽ ኢትዮጵያን በአረቡ ዓለም የማግለል ስትራቴጂ ስኬት?

በ1994ዓ.ም. (2002 እኤአ) በጊዜው በነበረው የማስታወቂያ ሚኒስቴር የአሁኑ የመገናኛ ሚኒስቴር (Ministry of Communication) በኩል ይፋ የሆነው የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት እና ደህንነት ፖሊሲ ከአረብ አገራት ጋር ስለሚኖረው ግንኙነት እና የፖሊሲ አቅጣጫ ሲያብራራ ዋና እንቅፋት ሊሆን የሚችለው ግብጽ መራሹ ኢትዮጵያን ከአረቡ ዓለም ለመነጠል የሚደረግ ድብቅ እና ግልጽ ሴራ ነው፡፡ ለዚህም በዋናነት ግብፃውያኑ ሐይማኖትን (እስልምናን) እንዲሁም ብሔርን (አረብነትን) ሊጠቀሙ እንደሚችሉ መገመት አያዳግትም፡፡ ከዚህ አንፃር የእስልምና እምነት መሪ የነበሩት ነብዩ መሐመድ “ራስን ለመከላከል ካልሆነ በስተቀር አቢስኒያን አትንኩ” የሚለውን ውግዘት በተለያዩ መንግድ እየሰነጠቁ እና እያተቱ ኢትዮጵያን ጸረ-አረብ እና ጸረ-እስልምና አድርጎ መሳል የግብፃውያኑ ዋና መለያ ባህሪ ከሆነ ሰነባብቷል፡፡ የተለያዩ የመገናኛ ብዙሃንም ሆነ በትምህርቱ ዓለም በዩኒቨርሲቲዎች የሚታተሙትን ጽሁፎች ስናስብ ይህን እውነታ እናገኛለን፡፡ የእነ ሞሀመድ ማጋሎማቲስ ጽሁፎች፣ የግብጽ የተለያዩ ዜና መሰራጫዎች ጽሁፎች፣ እንዲሁም ወደ አማርኛ የተተረጎመው የእነ ደ/ር ረጀብ መጽሐፍ የዚህ ማሳያዎች ናቸው፡፡ ይህም የሚያሳየን ኢትዮጵያን አትንኳት የሚለው የነብዩ መሐመድ ውግዘት እየተሸረሸረ ይሆን ወይ የሚለውን ስናስብ ከዛ በላይ እንደሆነ ማስተዋል እንችላለን፡፡ ስለሆነም ይህ ሽግግር የሚያሳየን ኢትዮጵያን በአረቡ ዓለም ለማስጠላት እና ለማስነከስ የሚደረገው ጥረት ወደየት እያመራ እንደሆነ ነው፡፡

ኢትዮጵያ እና ሳዑዲ አረቢያ በአፍሪካ ቀንድ

ከንጉሰ ነገስት ቀዳማዊ አጼ ኃይለሥላሴ ዘመን ጀምሮ ሳዑዲ አረቢያ ኢትዮጵያን ሊወጋ ለተነሳ ኃይል ሁሉ ቅድስናዋ እና ድጋፏን ስትቸር ኖራለች እየቸረችም ነው፡፡ ጣሊያን ኢትዮጵያን በወረረች ጊዜ የሳዑዲ ድጋፍ አልተለያትም ነበር፡፡ ደርግን ለመጣል በተደረገው የትጥቅ ትግል ሻዕቢያን የመሰሉ ጸረ-ኢትዮጵያ ኃይሎች ግብጽ መራሽ የሆነ የዓረቡ ዓለም ድጋፍ አልተለያቸውም ነበር፡፡ ለዛም ካሳ ይመስላል የአስመራው ኮበሌ አረብ ያልሆነችው ኤርትራ በታዛቢነት ማዕረግ ለአረብ ሊግ እንድታጎበድድ እጅ የሰጡት፡፡ አሁንም ቢሆን ሳዑዲዎቹ በምስራቅ አፍሪካ በተለይም በአፍሪካ ቀንድ በኩል ያላቸውን ፖለቲካዊም ሆነ ሐይማኖታዊ ጥቅም ለማሳደድ ያልቦዘኑት፡፡ ይፋ በሆነ የተባበሩት መንግስታት የጸጽታው ምክር ቤት ውሳኔ (1724/2006) መሰረት በሶማሊያ በወቅቱ ሞቃዲሾን ይዞ ለነበረው ለእስላማዊ ፍርድ ቤቶች ህብረት ድጋፍ ይሰጡ ከነበሩት ግብጽን ከመሳሰሉት አገራት ተርታ ሳዑዲ አረቢያም አንዷ ሆና ተጠቅሳለች፡፡

ከዚሁ ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያን እና ሳዑዲ አረቢያን አንድ ሊያደርጋቸው የማይችል እንዲሁም እጅግ ከሚያጣለቸው ጉዳይ አንዱ የሳዑዲ አረቢያ የእስልምና ፍልስፍናዋን በሌሎች አገራት በተለይ በምስራቅ አፍሪካ ብሎም በኢትዮጵያ ልትጭን የምታሳየው ሙከራ ነው፡፡ እስላማዊ መንግስትን በመመስረት እንዲሁም የእስልምናን ሐይማኖትነት ብቻ ሳይሆን መንግስትነት የሚሰብከው ውሃቢያ ከ1929 እኤአ በኋላ እየገነነ እንደመጣ ይነገራል፡፡ ዋና መሰረቱን ሳዑዲ አረቢያን ያደረገው ይኸው እምነት ምስራቅ አፍሪካን በራሱ ፍልስፍና ለማስገበር ያለደረገው ጥረት የለም፡፡ ሳዑዲዎቹ ከነዳጅ በሚያገኙት ረብጣ ዶላር በመመርኮዝ በአንድም በሌላም መልኩ ይህን ለማሳካት ይጥራሉ፡፡ ይህንም በአገራችን ኢትዮጵያ ነፍስ እየዘራ እያየነው እንደመጣን ግልጽ ነገር ነው፡፡ ኢስላማዊ በጎ አድራጎት ድርጅቶችን በዋናነት በመጠቀምም ይህ እምነት ራሱን ሊያስፋፋ ሲሞክር ይስታዋላል፡፡ ከጥቂት ወራት በፊት አሁን በኬንያ ጥገኝነት ጠየቁ የተባሉ አንድ የቀድሞ ሚኒስትር ባለቤት ከሳዑዲ አረቢያ ኢምባሲ የባህል እና ሐይማኖት አታሼ ቢሮው ጋር በተያያዘ በቁጥጥር ውለው በእስር እንደሚገኙ ይታወቃል፡፡ በአንድ የግል ጋዜጣም የቀድሞው ሚኒስትር ባላቤታቸው ለመስጊድ ማሰሪያ በእናታቸው ኑዛዜ መሰረት እርዳታ ጠይቀው እንደተሰጣቸው ያም ብር ለዚሁ ዓለማ እንጅ ለሽብር ሊውል እንዳልሆነ ገለፃ ማድረጋቸውን በቅርቡ ያነበብነው ጉዳይ ነው፡፡ ኢዚህ ላይ እንዲሰመርበት የምሻው ጉዳይ ይህ እየሆነ ያው ነገር ከምክትል መከላከያ ሚኒስትሩ ንግግር ጋር ተደምሮ፤ በኢትዮጵያ እና በሳዑዲ አረቢያ መካከል ስላለው ግን በይፋ ስላልተገለጸው የግንኙነት መሻከር ፍንጭ የሚሰጥ መሆኑን ነው፡፡ ከዚሁ ጋር ተያይዞ በሶማሊያ በኩል ለሶማሊያ መንግስት እጅግ  ብዙ ሚሊዮን ዶላሮችን ከሚለግሱት አገራት መካከል አንዷ እና ዋናዋ ናት ሳዑዲ አረቢያ(የአሁኑ የቱርኮች አገባብም አሳሳቢ ነው በራሱ)፡፡ ይህም ከኢትዮጵያ ጋር የራሱ የሆነ ፍጥጫ እንዲኖር ማድረጉ አይቀርም፡፡ሳዑዲዎቹ በሶማሊያ ላይ ያላቸው ማናቸውም እንቅስቃሴ በሐይማኖትም፣ በፖለቲካም ይሁን በኢኮኖሚ መስኮች ከኢትዮጵያ ጋር ግጭት ውስጥ ሊከታቸው እንደሚችል መገመት አያዳግትም፡፡ ትናንት የነበረ ዛሬም ያለ ነገር ነውና፡፡

የምክትል መከላከያ ሚኒስትሩን ንግግር ተከትሎ የኢትዮጵያ መንግስት የሳኡዲ አረቢያ መንግስት ማብራሪያ እንዲሰጠው መጠየቁ ይታወሳል፡፡ ሆኖም ግን በይፋ የተነገረ ነገር እስካሁን እንደሌለ እናስተውላለን፡፡ በቅርቡ የሳዑዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ልዑል ሳዑድ አል ፌይሰል (Saud Al-Faisal) የሁለቱ አገራት ግንኙነት በጥሩ ሁኔታ እንደሚገኝ ብቻ ከመጀመሪያው ሂጅራ ተነስተው መጥቀሳቸውን ብቻ እናስተውላለን፡፡ ለመገናኛ ብዙሃን ገለጹት በተባለው ሀተታ ልዑሉ የሁለቱን አገራት ግንኙነት በጥሩ ሁኔታ እንዳለ ይግለጹ እንጅ በይፋ የምክትል መከላከያ ሚኒስትራቸው ንግግር አገራቸውንም ሆነ መንግስታቸውን እንደማይወክል በግልጽ አልተናገሩም፡፡ አላስተባበሉምም፡፡ ወይም ይህን ነገር መስማት ለሚፈልገው የኢትዮጵያ ህዝብ በይፋ አልተነገረም፡፡ ምክንያቱም ስላላስተባበሉ፡፡ የመንግስታችን አቋም አይደለምም ስላላሉ፡፡ ከዚሁ ጋር ተያይዞ ሊነሳ የሚገባው ጥያቄ ለምን የሳዑዲ አረቢያ መንግስት የምክትል ሚኒስትሩ ንግግር እንደማይወክለው ካወቀ በይፋ ሊያስተባብል አልቻለም? አልሞከረም? ጓዶች የሰውየው ንግግር በድጋሜ እለዋለሁ የተመከረበት፣ የተዘከረበት እና የታሰበበት እንጅ እንዲሁ በከንቱ እና በድንገት የተወረወረ አይደለም፡፡

ምን ይበጀን?

እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ የሳዑዲ አረቢያውን ምክትል መከላከያ ሚኒስትር ላመሰግናቸው እወዳለሁ፡፡ ምክንያቱም አስበውትም ይሁን ሳያስቡት በንግግራቸው የሳዑዲ አረቢያ መንግስት ስለ ኢትዮጵያ ምን አይነት አስተሳሰብ እንዳለው አስረድተውናል፡፡ ነግረውናል፡፡ የሰውየውን ንግግር እንዲሁ የተወረወሩ ቃላት አድርጎ ማሰብ “አይ ተው ጅብ እግሬን እየበላ ነውና ዝም በል” እንደ ማለት ይቆጣራል፡፡ ስለሆነም ኢትዮጵያ ከሳዑዲ አረቢያ ጋር የተያያዙ ማናቸውም ጉዳዮችን ደሚገባ እንድታጤን እድል የሰጣት ይመስለኛል፡፡

የኢትዮጵያ መንግስት የማያወላዳ እና ግልጽ የሆነ የፖሊሲ መመሪያ እያዘጋጀ እና ወቅቱን እየዋጀ መሄድ አለበት፡፡ የሰውየውን ንግግር ተከትሎ በመንግስትም ሆነ በህዘቡ ዘንድ የታየው ግርምታ የሚያሳየን ምን ያክል ኢትዮጵያ እና ኢትዮጵያውያን በቋሚ ወዳጅነት ላይ እያመንንነ እንደሆነ ነው፡፡  የተጠየቀውም ጥያቄ “እንዴት ሳዑዲ ወዳጅ ሀገር ሆና ምክትል መከላከያ ሚኒስትሩ እንዲህ ይላሉ?” የሚል ነበር፡፡ አሁንም በዓለምአቀፍ ፖለቲካ ቋሚ ጥቅም እንጅ ቋሚ ወዳጅ እንደለለ በማወቅ ፖሊሲሰያችን ከዚህ አንፃር መመርመር ይኖርበታል፡፡ አሁንም እንላለን፡፡ ባንዴራ (ሰንደቅዓለማ) አፍቃሪ ሀገር ወዳድ ኢትዮጵያዊ የሀገር መከላከያ ሰራዊትን ማደረጃት እና ሳይንሳዊ ማድረግ ለሀገር እና ብሄራዊ ጥቅሟ ደጀን ነው፡፡ ኢትዮጵያ ለዘላለም ትኑር!!

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s